Gezond voor baby… EN mama!

Borstvoeding is prachtig en super gezond voor de baby - maar zeker ook voor de moeder! Wist je dat een van de voordelen van borstvoeding is dat je daardoor als moeder een verminderde kans hebt op borstkanker? Hoe langer je voedt, hoe minder kans je hebt op deze nare ziekte. Ook verkleint borstvoeding geven de kans op eierstokkanker en diabetes type 2. In dit artikel zet ik wat voordelen op een rijtje, en deel ik mijn eigen ervaring met mijn beide kinderen. Mijn tip: laat je vooral niet tegenhouden door je omgeving om het niet te doen, omdat kunstvoeding zogenaamd “zo lekker makkelijk” is. Ik zeg niet dat borstvoeding altijd gelijk makkelijk gaat hoor, maar ze zeggen niet voor niks “het gaat als een tiet”. Als ‘t op gang is, dan gaat het ook echt als een tiet. Snel, handig en praktisch.

Er zijn enorm veel andere voordelen voor moeder en kind, ik noem er hieronder een paar:

Voor de moeder:

• Altijd bij je en op perfecte temperatuur - vooral ‘s nachts fijn. Gewoon die tepel erin en drinken maar!
• De samenstelling is altijd perfect afgestemd op je baby
• Versterkt de band, het is een prachtige en bijzondere moeder-kind ervaring
• Sneller herstel na de bevalling: de baarmoeder krimpt sneller, dus minder bloedverlies
• Sneller terug op gewicht komen door verhoogde calorieverbruik
• Niet onbelangrijk: het kost niks, eindelijk eens iets gratis! Scheelt je bakken met geld!
• Duurt vaak langer voor je weer menstrueert (bij mij 8 maanden bij de tweede. Zo fijn!)
• Geen stress over eventuele foute stoffen in kunstvoeding (zoals laatst, Nestlé die een aantal batches moest terugroepen vanwege een mogelijke besmetting met bacterie Bacillus cereus)

Voor de baby:

• Stimuleert hersenontwikkeling en groei van gezonde darmbacterien
• Bevat veel antistoffen die de baby beschermen tegen een hoop ontstekingen, zoals maag-darminfecties, luchtweginfecties, oorontstekingen
• Veel gezondheidsvoordelen voor het kind: kleinere kans op overgewicht, diabetes, eczeem en astma op latere leeftijd.
• Bevordert door het zuigen aan de borst een goede tand- en kaakontwikkeling
• Samenstelling verandert continu en past zich aan het groeiende kindje aan
• Gemakkelijker verteerbaar: minder spugen en darmproblemen

Mensen staan tegenwoordig zo ver van de natuur af, dat ik er werkelijk eng van word. Ik hoor zo vaak dat er niet eens meer geprobeerd wordt om borstvoeding te geven. Iemand vroeg me op een sollicitatiegesprek eens: “geef jij normale voeding of borstvoeding?” Ik dacht huh, serieus?! “Normale” voeding?!!! Borstvoeding IS normaal, dat heeft de natuur zo prachtig in elkaar gezet! Wat is er normaler dan dat?

Ik hoorde ook eens dat iemand zwanger was en geen borstvoeding wilde gaan geven, omdat ze het een “raar” idee vond als de baby aan haar tepels zou gaan zuigen… Ehhhh… En je partner mag er zeker wel aan zitten?

Vinden we het dan ook “raar” als we een kitten melk zien drinken bij haar spinnende moeder? Of een babyaapje bij haar mama? Of een veulentje die bij haar moeder drinkt? Of welk ander dier dan ook? Die zuigen ook allemaal gewoon aan die tepels.

Er is geen ander dier dat denkt: “ieuw, wat goor zeg, een baby die aan mijn tiet wil zuigen. Dat ga ik echt niet doen, hoor!”

Probéér het gewoon, stoppen kan altijd

Hier kunnen we heel kort over zijn: borstvoeding is zonder gemekker gewoon het beste om te geven aan je baby, punt. Net als dat koeienmelk voor een kalfje het best is, paardenmelk voor een veulen en melk van een mamapoes voor haar kittens het best is. Het wordt niet voor niks “het vloeibare goud” genoemd!

Ik vind het dan ook zo jammer dat veel vrouwen het niet eens proberen (nee, als het niet mag wegens medicijngebruik, dan kan het eenmaal niet anders). Dat maakt me echt zo somber als ik eraan denk. Waarom heb je die knoppen anders zitten? Plop die tepel gewoon naar binnen en huppetee, niet teveel over nadenken.

Ik ben zeer visueel ingesteld, dus ik zie het ook al gelijk voor me: het kindje is net geboren, nog helemaal hulpeloos en ligt als een kaal, naakt molratje huid-op-huid op moeders borst. Het probeert dan langzaam naar de borst toe te kruipen en dan zegt moeders: “haha, die mag je lekker niet, makker! Jij krijgt gewoon nepmelk van poeder gemengd met water uit een flesje!” En steekt ze haar tong uit.

Stiekem huilt mijn oermama-instinct dan een beetje. Kijk, heb je ‘t geprobeerd en gaat het na een tijdje nog niet, dan hoor je me echt niet, hoor. Het gaat me puur om moeders-in-spé die het dus gewoon niet eens willen proberen. Je wil toch de beste start voor je kindje?

En begrijp me goed, dan heb ik het natuurlijk helemaal niet over de vrouwen die bijvoorbeeld geen borsten meer hebben, door die vreselijke ziekte. Zij krijgen die keuze helemaal niet. Of vrouwen die om de een of andere (medische) reden het echt niet kunnen of mogen. 

De voordelen van enkele keren borstvoeding geven

Wist je dat slechts enkele keren borstvoeding geven zelfs al aanzienlijke voordelen heeft voor je kindje? Om een voorbeeld te noemen: Minder geelzucht, betere hechting, beter en sneller herstel moeder… Als je het niets vindt en je besluit ermee te stoppen, heeft je kindje toch al een hoop geweldige antistoffen en voedingsstoffen binnen. 

Overstappen kan altijd nog

Als je het uitprobeert, wil dat ook niet zeggen dat je het voor altijd moet doen. Je tekent geen contract waarop staat “ik ga borstvoeding geven voor een jaar”. Gaat het niet, of vind je het toch helemaal niks, dan kun je natuurlijk altijd nog overstappen op kunstvoeding. Het is wel zo dat hoe langer je borstvoeding geeft, hoe makkelijker het gaat. Van proberen kun je leren, zeiden ze op school altijd. Oh, en je kunt er trouwens ook nog voor kiezen om af te kolven en via een flesje te geven, mocht je dat fijner vinden. Krijgt je kleintje toch het goeie spul binnen.

Begrijp me niet verkeerd hoor, want tuurlijk is het fijn dat er kunstvoeding bestaat, waarbij ze zoveel mogelijk trachten om borstvoeding na te bootsen. Maar borstvoeding is zoiets bijzonders, haast magisch: het verandert qua samenstelling namelijk mee met wat je kindje op dat moment nodig heeft. Zo begint je borstvoeding haast oranje en is heel dik. Dit noem je “colostrum” en is een echte superboost voor je pasgeboren baby. Het zit vol antistoffen en andere goede stoffen. Na een paar dagen word je melk steeds lichter en wat dunner. Wanneer je kindje ziek is, gebeurt er iets heel bijzonders. Omdat jij met dezelfde ziektekiemen in aanraking komt (door je baby te knuffelen bijvoorbeeld) maakt jouw immuunsysteem extra antistoffen aan, die snel in je melk terechtkomen. Ook zitten er vaker meer witte bloedcellen in. Dit zijn immuun- en afweerstoffen die bescherming bieden tegen infecties en ziekteverwekkers. Dit kun je soms zien doordat de melk wat geler wordt, door de extra immuuncellen. Op deze manier is je kindje dus ook sneller weer beter. De natuur heeft dit toch geweldig geregeld?

Melkstroom bevorderen

Ik weet nog hoe erg ik hoopte dat de borstvoeding zou lukken, nog voordat ik bevallen was. Toen een doorgewinterde zuster me in het ziekenhuis vroeg: “Ga je borstvoeding geven?” Zei ik: “Ja zeker, ik hoop dat het lukt.” De zuster antwoordde toen nuchter: “Heb je borsten? Tuurlijk lukt het dan gewoon.” Soms is het fijn als je dan zo’n nuchter persoon hoort, die je onzekerheid uit de weg ruimt, haha.

Ben je net bevallen en komt je borstvoeding nog niet helemaal op gang? Probeer je kleintje dan vaak aan te leggen en zeker super belangrijk - zelf veel (water) te drinken! Zet overal in je buurt een fles water neer, zo heb je het altijd binnen handbereik.

Als het echt nog niet lukt met aanhappen of de melkstroom kan het ook zeker helpen om een goede elektrische kolf te huren (als je die niet in huis hebt) en deze te gebruiken om je melkstroom gaande te krijgen. Als het eenmaal op gang is, zul je zien dat het steeds beter gaat!

Mijn ervaring 

Borstvoeding vind ik iets geweldigs, het is super intiem, het is iets helemaal van jou en je kindje. Het voelt enorm bijzonder en je maakt zo’n connectie met je baby. Als je een voeding geeft en je ziet ze grote slokken nemen en daarna heerlijk ontspannen in slaap vallen, dan is dat zoiets prachtigs. Je ziet ze soms letterlijk met de dag groeien, als kool, alleen door de voeding die jij geeft.  

Ik zou het iedereen sowieso aanraden om het alleen al te proberen (nogmaals: mits het mogelijk is). Tuurlijk kan het je onzeker maken, maar dat is part of the experience. Al doende leert men! Ik wil niet zeggen dat het bij mij zonder slag of stoot ging, dat niet. Maar als moeder en kind het eenmaal doorhebben, gaat het allemaal automatisch.

Stuwing

Soms kun je last van stuwing krijgen. Dit kan zijn als je baby niet genoeg bij je drinkt, of in mijn geval: overproductie. Ik weet nog dat ik enorme jetsers kreeg door die stuwing. Niet een klein beetje, maar echt mega meloenen. Een soort neppe Pamela Anderson achtige borsten die glimmen en haast lijken te ontploffen.. En nee, dat voelt niet bepaald fijn. Wat mij (en andere moeders) goed hielp is om kool te kopen, twee bladeren af te scheuren, te wassen en deze even in de koelkast leggen. Als je deze dan op je borsten legt of in je beha, koelt het heerlijk af. Dit verlicht de spanning en pijn vrijwel direct! Als ze weer warm zijn geworden door jouw huid kun je ze prima weer even in de koelkast leggen om nog eens te gebruiken, of je pakt nieuwe bladeren.

Het vervelende is, dat wanneer die borsten op klappen staan door de stuwing, de baby ook weer veel minder goed kan aanhappen. Er staat dan zo’n spanning op. Bij mij spoot de melk er dan echt uit als ik stuwing had en een toeschietreflex kreeg. Daardoor konden ze zich weer makkelijk verslikken. Het kan dan helpen om eerst een beetje melk af te kolven voordat je een voeding geeft. Hierdoor wordt de borst weer wat zachter en kan de baby beter drinken. Bovendien verlicht het die vervelende spanning enorm! Let wel op dat je dan weer niet voor het voeden teveel kolft, om overproductie - en daarmee weer extra stuwing - te voorkomen. Gewoon eventjes die spanning eraf kolven en dan je kindje aan de borst voeden.

Sterke zuignap

Eerlijk is eerlijk, bij mij heeft het wel even geduurd voordat het helemaal goed ging. Ik had heel veel productie, een fles vol al, de tweede dag dat mijn dochter geboren was. Het aanhappen ging bij haar niet goed. Ze had een soort gekke, klemmende manier waarop zij aanhapte en dit voelde niet fijn voor mij. Omdat die kleine meid de eerste dag thuis zelf ook gefrustreerd en in paniek raakte omdat ze het niet helemaal goed deed en honger had, besloot mijn kraamzorg dat het beter was als ik een flesje kolfde en deze aan haar gaf. Dat lukte dus en ze dronk gulzig. Daarna hoefde ik niet meer te kolven, omdat haar buikje gevuld was kon ze een paar uur later weer wat beter aanhappen.

Het voelde alleen nog steeds niet echt prettig voor mij, moet ik zeggen. Uiteindelijk, na 5 weken - toen ik net dacht “oké, misschien stop ik er gewoon mee, ik vind dit echt niet fijn” ging het opeens supergoed! Ze ging beter aanhappen en drinken en het deed ook geen zeer meer. Ze zoog zich namelijk eerst zo hard vacuüm als een zuignap uit de bouwmarkt. Zo eentje waarmee je zo’n doucherekje aan de muur kunt hangen, zonder te boren. Ze had enorme kracht in haar kaakjes, dat het niet echt relaxt was voor mij. Een soort vechthond-kaakjes.

Ik had daar, achteraf gezien, best even een lactatiekundige voor in kunnen schakelen, zodat ze me had kunnen adviseren. Want als het pijn doet, is dat helemaal niet de bedoeling! Dan gaat vaak het aanhappen niet goed.

Is dit bij jou ook het geval, vraag dan altijd een lactatiekundige om hulp! Het zou zonde zijn als je het opgeeft, terwijl je met een paar tips geholpen zou kunnen zijn.

Uiteindelijk heb ik mijn dochter gevoed tot ze 2 jaar was, tot ze op een ochtend zei: “mama, komt niks uit!” (Ja, zij was echt meeega snel met praten) Helaas was het toen klaar, haha.

Mijn zoontje dronk gelijk als een pro

Bij mijn zoontje was de borstvoeding sinds de geboorte al ontzettend anders! Hij vond na de bevalling al snel mijn tepel en hapte aan als een pro. Direct perfect, geen pijntje gehad en het liep als een trein. Zo kan het dus ook he, dat het gelijk helemaal goed gaat! Alles op de automatische piloot en het kost totaal geen moeite. Ik denk ook wel dat het scheelt als het een tweede kind is. Je hebt dan ervaring van de eerste natuurlijk en dan begin je al heel anders bij de tweede. Je weet welke voedingshoudingen je fijn vindt, hoe je hongersignalen sneller herkent, etcetera. Het is echt genieten. Ook al voedde ik elke 2 uur, het voelde nooit echt als “moeten”. Ik heb het altijd met zoveel liefde gegeven.

Hongersignalen

Als pasgeboren baby ben je eigenlijk gewoon aan je lot overgelaten. Je kan helemaal niks, je moet maar hopen dat je begrepen wordt door de buitenwereld. En hoe doe je dat? Door geluid te maken! Baby’s kunnen aardig wat geluiden maken, zoals je misschien weet. Een baby die overstuur aan het huilen is, heeft vaak al veel eerder laten merken dat hij honger had. Je herkent een hongerige baby aan de smakgeluidjes die hij maakt, het zuigen dat hij doet op zijn handjes en als je hoort dat hij “eh, eh, eh” zegt. Dit vond ik altijd heel schattig klinken. Als je dan op tijd overgaat op voeden en niet wacht tot hij in paniek gaat huilen van de honger, zal het veel makkelijker gaan. Soms hebben ze gewoon zoveel honger, dat zelfs aanhappen teveel moeite is. Dit heb ik vaker gehad, vooral bij mijn dochter. De tepel proberen aan te geven maar alsnog overstuur blijven huilen. Tot ze doorhad van “ohja, hier moet ik zijn!” Probeer daarom goed op de hongersignalen die je baby geeft te letten.

Tip: Je tepel als een hamburger

Mijn tip: gebruik bij borstvoeding altijd de “hamburger” methode: doe alsof je een schaar maakt met je wijs- en middelvinger. Hiertussen doe je je tepelhof(!) en tepel en zorgt er zo voor dat je kindje niet alleen aan je tepel zuigt, maar ook een stuk tepelhof in zijn mondje neemt. Dit zorgt ervoor dat je geen last krijgt van je tepels en dat je kindje de borst beter kan legen. Deze methode heb ik geleerd van mijn kraamzorg, erg handig en vooral ook fijner voor mams. 

Welke houding is fijn?

Er zijn een hoop borstvoedingshoudingen; bijvoorbeeld de madonnahouding, rugbyhouding of zijligging. De madonnahouding is het meest bekend, dan heb je je kindje horizontaal op je arm, met zijn hoofdje in je elleboog.

Bij de rugbyhouding ligt je kindje naast je op je arm met zijn beentjes naar achteren gericht en zijn gezicht naar voren om te kunnen drinken.

De zijligging is bijvoorbeeld op bed, buik tegen buik. Mama kan dan ook even lekker liggen.

Het is goed om de houdingen af te wisselen, zo worden de borsten op verschillende manieren geleegd, zeg maar.

Persoonlijk vind ik het liggend voeden het makkelijkst. Ga op je zij liggen (op bed), leg je kindje naast je, buik aan buik en schuif die tepel naar binnen Kun je zelf gelijk ook even wat rust pakken. Als je ene borst “leeg” is, kun je aan de andere kant van je baby gaan liggen en je andere borst geven. Als je wat grotere borsten hebt, kun je ook op dezelfde kant blijven liggen en je andere borst geven (vond ik makkelijk). 

Als je graag op de bank voedt, leg dan wat kussens onder je arm waarin het hoofdje ligt. Anders gaat je arm slapen, irritant is dat. Je hebt ook voedingskussens, een soort grote wormen die je kan vormen zodat je kindje erin ligt. Handig! Houd ook een spuugdoekje bij de hand. Soms kunnen ze nog weleens morsen of wat melk teruggeven na het boertje die ze doen.

Omdat je steeds je linker- en rechterborst moet afwisselen bij de voeding, om te voorkomen dat er een borst niet goed geleegd wordt, is het handig om een los elastiekje om je pols te doen. Deze doe je aan de kant van de borst waarmee je geëindigd bent. Zo zie je gelijk welke borst de volgende voeding als eerste aan de beurt is. Er zijn trouwens ook een tal van borstvoedings apps, die dat kan bijhouden. Altijd makkelijk! Je kunt hier ook aantikken met welke borst je begint en ziet dan ook hoelang je kindje uit deze borst heeft gedronken. 

Afkolven

Als je na je verlof weer gaat werken, is het handig om melk af te kolven zodat je kindje jouw melk nog kan drinken als jij aan het werk bent.

Tip: probeer tijdens je verlof af en toe een flesje te kolven en te geven aan je baby. Sommige baby’s zijn zo gewend aan de borst, dat ze niet uit een flesje willen drinken. Mijn zoontje was er zo een, meerdere soorten flesjes wilde hij gewoon niet. Toen hebben we heel veel reviews gelezen en uiteindelijk hadden we er een gevonden: de Lansinoh Natural Wave. Een brede hals met een hele zachte, soepele speen erop. Deze accepteerde hij wel als enige. Een aanrader voor lastige baby’s 🙂

Wil je nog meer over kolven weten, lees dan mijn handige tips in mijn post

Kolven op werk: mijn praktische tips.

Tot slot:

Als je nou enorm aan het stressen bent over je borstvoeding en het lukt niet goed, of komt niet goed op gang en je wil er nog wel voor gaan, trek gewoon aan die bel. Neem contact op met een lactatiekundige, laat je informeren. Eenmaal gestopt, kun je het niet opnieuw weer opstarten en heb je straks misschien spijt.

En voor de dames die het geprobeerd hebben maar het lukt niet goed: je bent een topper, je hebt niet gefaald. Je hebt je best gedaan. Een gevoede baby is het allerbelangrijkste.

Als je door mijn artikel geholpen bent, zou ik het super vinden als je hieronder een reactie achterlaat! En ik zou het helemaal fantastisch vinden als je door mij borstvoeding gaat proberen. Heb je een borstvoeding gerelateerde vraag, aarzel dan niet om hem te stellen. Ik doe mijn best om hem zo goed mogelijk te beantwoorden!

Mis je nog informatie? Laat het dan ook weten. Er is enorm veel over borstvoeding te schrijven. Ik vul het artikel graag aan!

Gebruikte bronnen: 

borstvoeding.com 

Lees ook eens deze informatie:

https://www.viecuri.nl/patienteninformatie/geboortecentrum/tips-bij-borstvoeding-gezien-vanuit-uw-kindje/